ଥାଡ୍ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀ ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନଚିହ୍ନ: ଇରାନ ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଆମେରିକୀୟ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଦୁର୍ବଳତା ପ୍ରକାଶ
ରିୟାଦ: ଇରାନ ସହିତ ଚାଲିଥିବା ସଂଘର୍ଷ ପରିପ୍ରେକ୍ଷିତରେ ଆମେରିକାର ଉନ୍ନତ ବାୟୁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀ ନେଇ ଗୁରୁତର ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଛି। ବିଶେଷକରି ଥାଡ୍ (Terminal High Altitude Area Defense) ସିଷ୍ଟମ୍କୁ ଯେଉଁଥିରେ ପୂର୍ବରୁ ଅଭେଦ୍ୟ ଢାଲ୍ ବୋଲି ମନାଯାଉଥିଲା, ଏବେ ସେଥିର ଦକ୍ଷତା ଉପରେ ସନ୍ଦେହ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି।
ଫେବ୍ରୁଆରି ୨୮ ତାରିଖରେ ଆମେରିକା ଓ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ପକ୍ଷରୁ ଇରାନ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ପରେ, ଇରାନ ଉପସାଗରୀୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକରେ ଥିବା ଆମେରିକୀୟ ସାମରିକ ଘାଟି ଉପରେ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଓ ଡ୍ରୋନ୍ ମାଡ଼ କରିଥିଲା। ଏହି ପ୍ରତିଆକ୍ରମଣ ସମୟରେ ଅନେକ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଲକ୍ଷ୍ୟସ୍ଥଳକୁ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ଆଘାତ କରିଥିବାରୁ ଥାଡ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ର କ୍ଷମତା ଉପରେ ଆଲୋଚନା ତିବ୍ର ହୋଇଛି।
ଥାଡ୍ ସିଷ୍ଟମ୍କୁ Lockheed Martin ଦ୍ୱାରା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବାବେଳେ, ଏହାକୁ ବାଲିଷ୍ଟିକ୍ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ରକୁ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଧ୍ୱଂସ କରିବା ପାଇଁ ସଜ୍ଜ କରାଯାଇଛି। ଏହା ସହିତ ପାଟ୍ରିଅଟ୍ PAC-3 ପ୍ରଣାଳୀ ମଧ୍ୟ ଯୋଡ଼ାଯାଇଛି, ଯାହା କ୍ଷୁଦ୍ର ଦୂରତାର କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଓ ଡ୍ରୋନ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରିବାକୁ ନିର୍ମିତ।
କିନ୍ତୁ ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଅବଧିରେ ଇରାନର କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ସାଉଦି ଆରବ, ୟୁଏଇ, କୁଏତ ଓ କତାରରେ ଲକ୍ଷ୍ୟଭେଦ କରିଥିବା ଖବର ଆସିଛି। ଏହା ପରେ ଉପସାଗରୀୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଛି—କୋଟି କୋଟି ଡଲାର ଖର୍ଚ୍ଚ କରି କ୍ରୟ କରାଯାଇଥିବା ଏହି ସିଷ୍ଟମ୍ ସତରେ କେତେ ଦକ୍ଷ?
ଗତ ବର୍ଷ ସାଉଦି ଆରବ ଓ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ୧୪୨ ବିଲିୟନ୍ ଡଲାରର ବୃହତ୍ ସାମରିକ ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷର ହୋଇଥିଲା। ଏଥିରେ ଥାଡ୍ ସିଷ୍ଟମ୍, ପାଟ୍ରିଅଟ୍ ଅପଗ୍ରେଡ୍, ଡ୍ରୋନ୍ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆଧୁନିକ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ସମ୍ମିଳିତ ଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଏହି ସମ୍ପ୍ରତି ଘଟଣା ପରେ ସେହି ଚୁକ୍ତିର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ଓ ପ୍ରୟୋଜନୀୟତା ଉପରେ ସନ୍ଦେହ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି।
ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମତରେ, ଥାଡ୍ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ଯେଉଁଠାରେ ଅଭେଦ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ଢାଲ୍ ବୋଲି ପ୍ରଚାର କରାଯାଇଥିଲା, ସେଠାରେ ଏହା ପ୍ରୟୋଗିକ ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଆଶା ଅନୁଯାୟୀ କାମ କରିପାରିନାହିଁ। ଏହାର ପରିଣାମରୂପେ, ଉପସାଗରୀୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ବର୍ତ୍ତମାନ ଆମେରିକୀୟ ସାମରିକ ଉପକରଣ ଉପରେ ନିଜର ନିର୍ଭରଶୀଳତା ପୁନଃବିଚାର କରୁଛନ୍ତି।
ଏହି ଘଟଣା ବିଶ୍ୱ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଏକ ନୂଆ ଆଲୋଚନାର ଦ୍ୱାର ଖୋଲିଦେଇଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଉନ୍ନତ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବାସ୍ତବ ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତିରେ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରଭାବିତା ଉପରେ ଗଭୀର ମୂଲ୍ୟାୟନ ଆବଶ୍ୟକ ବୋଲି ମନେ କରାଯାଉଛି।