New Delhi: ଚନ୍ଦ୍ର ପୃଷ୍ଠରେ ନୂତନ ଏକ ବିଶାଳ ଗର୍ତ୍ତ ଚିହ୍ନଟ କରିଛନ୍ତି ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ, ଯାହା ନିକଟ ଅତୀତରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ବୋଲି ମନେ କରାଯାଉଛି। ଏହା ଗତ ଶତାବ୍ଦୀ ମଧ୍ୟରେ ଘଟିଥିବା ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଚନ୍ଦ୍ର ଘଟଣାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ।
NASAର Lunar Reconnaissance Orbiter କ୍ୟାମେରା ଦ୍ୱାରା ଧରାପଡ଼ିଥିବା ଚିତ୍ର ଆଧାରରେ ଏହି ନୂତନ କ୍ରାଟର ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଛି। ଗର୍ତ୍ତଟି ପ୍ରାୟ ୨୨୫ ମିଟର ଚଉଡ଼ା, ଯାହା ଦୁଇଟି ଫୁଟବଲ୍ ପଡ଼ିଆର ଆକାର ସହ ସମାନ।
ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କ ଅନୁମାନ ଅନୁଯାୟୀ, ଏତେ ବଡ଼ ଗର୍ତ୍ତ ପ୍ରାୟ ପ୍ରତି ୧୩୯ ବର୍ଷରେ ଥରେ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ। ତେଣୁ ଏହି ଆବିଷ୍କାର କେବଳ ଭୌଗୋଳିକ ଆଗ୍ରହର ବିଷୟ ନୁହେଁ, ବରଂ ଭବିଷ୍ୟତରେ ମାନବ ଚନ୍ଦ୍ର ଅଭିଯାନ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସଙ୍କେତ ଦେଉଛି।
୨୦୦୯ ମସିହାରୁ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଲୁନାର ରିକନାଇସାନ୍ସ ଅର୍ବିଟର ଚନ୍ଦ୍ର ପୃଷ୍ଠର ନିୟମିତ ଫଟୋଗ୍ରାଫ୍ ଧରୁଛି। ଏହା ମାଧ୍ୟମରେ ପୁରୁଣା ଓ ନୂତନ ଚିତ୍ରକୁ ତୁଳନା କରି ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ପୃଷ୍ଠରେ ଘଟୁଥିବା ପରିବର୍ତ୍ତନ ସହଜରେ ଚିହ୍ନଟ କରିପାରୁଛନ୍ତି।
ଏହି ନୂତନ କ୍ରାଟରର ଗଭୀରତା ପ୍ରାୟ ୪୩ ମିଟର ଥିବା ବେଳେ, ଏହାର ତୀଖ ଧାର ସୂଚାଇଛି ଯେ ଏହା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପଦାର୍ଥ (ଲାଭା ସଦୃଶ) ଉପରେ ଆଘାତରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି।
ତଥାପି, ଏହାର ଆକୃତି ସାଧାରଣ ଗୋଲାକାର ନହୋଇ କିଛିଟା ଲମ୍ବା ଥିବାରୁ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ମନେ କରୁଛନ୍ତି ଯେ, ଗର୍ତ୍ତ ତଳେ ଥିବା ଭୂମିର ଗଠନ ସମାନ ନୁହେଁ।
ଏହି ଆବିଷ୍କାର ଚନ୍ଦ୍ରର ଭୂ-ବିଜ୍ଞାନ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ ଅନ୍ତରିକ୍ଷ ଅଭିଯାନ ପାଇଁ ନୂତନ ତଥ୍ୟ ଓ ସୂଚନା ଦେଇଛି।