ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ:
ସପ୍ତାହରେ କେବଳ ଚାରି ଦିନ କାମ ଏବଂ ତିନି ଦିନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଶ୍ରାମ—ଏହି ଧାରଣାକୁ ନେଇ ଭାରତର କର୍ମଚାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆଗ୍ରହ ବଢ଼ିଛି। ନୂତନ ଶ୍ରମ ସଂହିତା (Labour Codes) ପରେ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ଓ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ମଞ୍ଚରେ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି—ଭାରତରେ କ’ଣ ପ୍ରକୃତରେ ୪ ଦିନିଆ କାର୍ଯ୍ୟସପ୍ତାହ ଲାଗୁ ହେବ?
ବର୍ତ୍ତମାନ ଦେଶର ଅଧିକାଂଶ ସରକାରୀ ଓ ବେସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟରେ ପାଞ୍ଚ ଦିନିଆ କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଣାଳୀ ଚାଲିଛି। ତେବେ ନୂତନ ନିୟମ ପରେ କାମର ସମୟ ଓ ଛୁଟିକୁ ନେଇ ନମନୀୟତା ଆସିବ କି ନାହିଁ, ସେନେଇ ସ୍ପଷ୍ଟତା ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇପଡ଼ିଛି।
ଶ୍ରମ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ
ଶ୍ରମ ଓ ନିଯୁକ୍ତି ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ସମ୍ପ୍ରତି ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ‘X’ ମାଧ୍ୟମରେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ ନୂତନ ଶ୍ରମ ସଂହିତା କାର୍ଯ୍ୟ ସମୟରେ ନମନୀୟତା ପ୍ରଦାନ କରେ। ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଅନୁଯାୟୀ, କମ୍ପାନିମାନେ ଚାହିଁଲେ ଚାରି ଦିନ କାମ ଏବଂ ତିନି ଦିନ ଛୁଟିର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବେ, କିନ୍ତୁ ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନିୟୋଜକଙ୍କ ନୀତି ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ସ୍ୱଭାବ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବ।
୪ ଦିନିଆ କାମରେ କାର୍ଯ୍ୟ ଘଣ୍ଟା କେତେ?
ନୂତନ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ଯଦି କୌଣସି କର୍ମଚାରୀ ସପ୍ତାହରେ ଚାରି ଦିନ କାମ କରନ୍ତି, ତେବେ ଦିନକୁ ବିରତି ସମେତ ସର୍ବାଧିକ ୧୨ ଘଣ୍ଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାମ ହୋଇପାରିବ। ତଥାପି, ସପ୍ତାହରେ ମୋଟ କାର୍ଯ୍ୟ ସମୟ ୪୮ ଘଣ୍ଟାରେ ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ରହିବ।
ଅର୍ଥାତ୍, କର୍ମଚାରୀ ଚାରି ଦିନ କାମ କରୁନ୍ତୁ କିମ୍ବା ପାଞ୍ଚ ଦିନ, ସମୁଦାୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଘଣ୍ଟା ସମାନ ରହିବ—କେବଳ ଦୈନିକ ଘଣ୍ଟାରେ ଫରକ ପଡ଼ିବ।
ଓଭରଟାଇମ୍ ସମ୍ପର୍କିତ ନିୟମ
ଯଦି କୌଣସି କର୍ମଚାରୀ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟଠାରୁ ଅଧିକ କାମ କରନ୍ତି, ତେବେ ତାଙ୍କୁ ଓଭରଟାଇମ୍ ଭତ୍ତା ଦିଆଯିବ। ନୂତନ ଶ୍ରମ ସଂହିତା ଅନୁସାରେ, ଓଭରଟାଇମ୍ ପାଇଁ କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସାଧାରଣ ଦରମାର ଦୁଇଗୁଣ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଏହି ନିୟମ ୪ ଦିନିଆ କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଣାଳୀରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରୟୋଜ୍ୟ ହେବ।
ନୂତନ ଶ୍ରମ ସଂହିତାର ଲକ୍ଷ୍ୟ
ସରକାର ୨୦୨୫ ନଭେମ୍ବର ୨୧ରେ ଚାରୋଟି ନୂତନ ଶ୍ରମ ସଂହିତା ଲାଗୁ କରି ୨୯ଟି ପୁରୁଣା ଶ୍ରମ ଆଇନକୁ ବାତିଲ କରିଥିଲେ। ଏହାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଶ୍ରମିକ ଓ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ଅଧିକାରକୁ ସରଳ, ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା। ନୂତନ ସଂହିତା ଅନୁଯାୟୀ, ସମୟୋଚିତ ଦରମା, ଗ୍ରାଚ୍ୟୁଇଟି, ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କାର୍ଯ୍ୟ ଘଣ୍ଟା, ଉନ୍ନତ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା ସୁବିଧା ନିଶ୍ଚିତ କରାଯିବ।
ଭାରତରେ ୪ ଦିନିଆ କାର୍ଯ୍ୟସପ୍ତାହକୁ ଆଇନଗତ ଭାବେ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରାଯାଇନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ନୂତନ ଶ୍ରମ ସଂହିତା ଏହାକୁ ଏକ ବିକଳ୍ପ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ପାଇଁ ସୁଯୋଗ ଦେଇଛି। ଏହା କେବେ ଏବଂ କେମିତି ଲାଗୁ ହେବ, ସେଥି ନିୟୋଜକଙ୍କ ନୀତି ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ସ୍ୱଭାବ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବ।