ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଇରାନକୁ କେନ୍ଦ୍ର କରି ଚାଲିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ତୈଳ ଓ ଗ୍ୟାସ ଯୋଗାଣ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଗଭୀର ଭାବେ ପ୍ରଭାବିତ କରିଛି। ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସମୁଦ୍ର ଜଳପଥ ଭାବେ ପରିଚିତ Strait of Hormuz ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇଥିବାରୁ ବିଶ୍ୱ ବଜାରକୁ ପ୍ରତିଦିନ ଯାଉଥିବା ପ୍ରାୟ ୧୪ ମିଲିୟନ ବ୍ୟାରେଲ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଯୋଗାଣ ବନ୍ଦ ହୋଇପଡ଼ିଛି। ଏହି ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ଇନ୍ଧନ ପରିବହନ ହୋଇଥାଏ।
ଏହି ସଙ୍କଟକୁ International Energy Agency ଇତିହାସର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତର ଶକ୍ତି ସଙ୍କଟ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି। ସଂସ୍ଥା ପକ୍ଷରୁ ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ‘ରେଡ୍ ଜୋନ୍’ ଚେତାବନୀ ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି।
ବିଶ୍ୱର ଜରୁରୀକାଳୀନ ତୈଳ ଭଣ୍ଡାର ମଧ୍ୟ ଦ୍ରୁତ ହାରରେ କମିବାକୁ ଲାଗିଛି। ଗତ ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସରେ ବଜାରକୁ ରେକର୍ଡ ୪୦୦ ମିଲିୟନ ବ୍ୟାରେଲ ତୈଳ ଛଡ଼ାଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପରିସ୍ଥିତି ସ୍ଥିର ହୋଇନାହିଁ। ଏହାର ପ୍ରଭାବ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଆଫ୍ରିକା ଓ ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଏସିଆର ଗରିବ ଦେଶମାନଙ୍କ ଉପରେ ପଡ଼ିବା ଆଶଙ୍କା କରାଯାଉଛି। ଖାଦ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ପରିବହନ ଓ ଉତ୍ପାଦନ ଖର୍ଚ୍ଚ ବଢ଼ିବାରୁ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଖାଦ୍ୟ ସଙ୍କଟ ସୃଷ୍ଟି ହେବା ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।
ଯୁଦ୍ଧ ପୂର୍ବରୁ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ମୂଲ୍ୟ ବ୍ୟାରେଲ ପ୍ରତି ୭୨ ଡଲାର ଥିବାବେଳେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହା ୧୦୪ରୁ ୧୦୫ ଡଲାର ମଧ୍ୟରେ ରହିଛି। ଚଳିତ ମେ’ ମାସ ଆରମ୍ଭରେ ଏହା ୧୧୪ ଡଲାରର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ତରକୁ ଛୁଇଁଥିଲା। ଅର୍ଥନୀତିଜ୍ଞମାନଙ୍କ ଆକଳନ ଅନୁଯାୟୀ, ଯଦି ଯୁଦ୍ଧ ପୁଣି ତୀବ୍ର ହୁଏ, ତେବେ ତୈଳ ଦର ୧୨୦ ଡଲାର ଟପିଯାଇପାରେ। ଏହାର ପ୍ରଭାବରେ ପେଟ୍ରୋଲ, ଡିଜେଲ ଓ ବିମାନ ଇନ୍ଧନ ଦର ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ବଢ଼ିଛି।
ଭାରତ ମଧ୍ୟ ଏହି ସଙ୍କଟରୁ ବାଦ୍ ପଡ଼ିନାହିଁ। ଏପ୍ରିଲ ଓ ମେ’ ମାସରେ ଦେଶରେ ଇନ୍ଧନ ମୂଲ୍ୟରେ ବୃଦ୍ଧି ଦେଖାଦେଇଛି। ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ସମୟରେ ଭାରତ ପାଖରେ ୭୪ ଦିନର ତୈଳ ମହଜୁଦ ଥିବାବେଳେ, ମେ’ ମାସ ମଧ୍ୟଭାଗ ସୁଦ୍ଧା ଏହା ହ୍ରାସ ପାଇ ୬୦ ଦିନକୁ ଆସିପହଞ୍ଚିଛି। ଏହାକୁ ଦେଶର ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଆହ୍ୱାନ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି।
ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ସଙ୍କଟ ସମାଧାନ ପାଇଁ ଚାଲିଥିବା ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ଥଗିତ ରହିଛି। United States ପକ୍ଷରୁ ଇରାନକୁ ସମୃଦ୍ଧ ୟୁରାନିୟମ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିବା ସହ ପରମାଣୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଥିବାବେଳେ, Iran ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷତିର ଭରଣା ଓ ତୈଳ ସଂକ୍ରାନ୍ତ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ହଟାଇବାକୁ ଦାବି କରୁଛି।