ଭୁବନେଶ୍ୱର: ‘ବିକଶିତ ଓଡ଼ିଶା ୨୦୩୬’ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂରଣ ପାଇଁ ରାଜ୍ୟର ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସେବା କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଆହୁରି ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ଦିଗରେ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଛି। ଏହା ପାଇଁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ପ୍ରାୟ ୧୦ ହଜାର କୋଟି ଟଙ୍କା ପୁଞ୍ଜିନିବେଶ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଆସିଛି।
ବିଦ୍ୟୁତ୍ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ, ତେଲେଙ୍ଗାନା, ପଞ୍ଜାବ ଓ ହରିୟାନା ପରି ଅଗ୍ରଗାମୀ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ସମକକ୍ଷ ହେବା ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶାକୁ ବ୍ୟାପକ ଭାବେ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଓ ସେବା ଉନ୍ନତି କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇପାରିଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ରାଜ୍ୟରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବିତରଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ଉପଭୋକ୍ତା ସଂଖ୍ୟା ଓ ପ୍ରତିମୁଣ୍ଡ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବ୍ୟବହାର ଅନ୍ୟ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ତୁଳନାରେ ପଛରେ ରହିଛି।
ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷିତରେ ଓଡ଼ିଶା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ନିୟାମକ ଆୟୋଗ (ଓଇଆରସି) ପକ୍ଷରୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପୁଞ୍ଜିନିବେଶକୁ ସୁସଂଖଳିତ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଚିଠା ଅଧିନିୟମ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହାକୁ ଚୂଡାନ୍ତ ରୂପ ଦେବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଗତକାଲି ଏକ ଛଅ ସଦସ୍ୟ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଦଳର ବୈଠକ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଶକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରର ଅନେକ ଅଭିଜ୍ଞ ବ୍ୟକ୍ତି ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ବୈଠକରେ ସରକାରୀ ପୁଞ୍ଜିନିବେଶ ଉପରେ ରିଟର୍ଣ୍ଣ ଅନ୍ ଇକ୍ୱିଟି (ROE) ଦେବା ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିଲା। ଜାତୀୟ ଟାରିଫ୍ ନୀତି ଅନୁଯାୟୀ ଏହା ନିଷିଦ୍ଧ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ପ୍ରାୟୋଗିକ ଭାବେ ଏହାକୁ ଲାଗୁ କରାଯାଇଥିବାରୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ଘଟୁଛି। ତେଣୁ ଏହି ନୀତିକୁ ସଂଶୋଧନ କରି କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିକା ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟକରିତ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଆସିଛି।
ସିଇଏ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ରାଜ୍ୟର ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସେବାର ଦୁର୍ବଳ ଭିତ୍ତିଭୂମି ମୁଖ୍ୟ ସମସ୍ୟା ଭାବେ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଛି। ଏହାକୁ ସୁଧାରିବା ପାଇଁ ବୃହତ୍ ପୁଞ୍ଜିନିବେଶ ଆବଶ୍ୟକ ବୋଲି ବୈଠକରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି।
ଏଥିସହ, ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଭିତ୍ତିଭୂମି ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ଯନ୍ତ୍ରପାତିର ବେଞ୍ଚମାର୍କ ମୂଲ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ଦାୟିତ୍ୱ ରାଜ୍ୟ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଆୟୋଗଙ୍କ ନିକଟରେ ରହିବା ଉଚିତ୍ ବୋଲି ମତ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି। ଏହାକୁ ଜାତୀୟ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ନୀତି ସହ ସମନ୍ୱୟ କରି ସଂଶୋଧନ କରିବା ପାଇଁ ବି ସୁପାରିଶ କରାଯାଇଛି।
ସମଗ୍ରରେ, ବିଦ୍ୟୁତ୍ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବିତ ପୁଞ୍ଜିନିବେଶ ଓ ନୀତିଗତ ପରିବର୍ତ୍ତନ ରାଜ୍ୟର ଆର୍ଥିକ ଓ ଔଦ୍ୟୋଗିକ ଉନ୍ନତିକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବା ସହ ‘ବିକଶିତ ଓଡ଼ିଶା ୨୦୩୬’ ସ୍ୱପ୍ନକୁ ସାକାର କରିବାରେ ମୂଳ ଭୂମିକା ନେବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।