ଉନ୍ନତି କି ଅଧିକାର? ବେଦାନ୍ତର ସିଜିମାଳି ରାସ୍ତା ଓ ଖଣି ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ନେଇ ପୋଲିସ୍-ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତିବ୍ର ସଂଘର୍ଷ
ଭୁବନେଶ୍ୱର/ରାୟଗଡା: ଓଡ଼ିଶାର ରାୟଗଡା ଓ କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲାରେ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ସିଜିମାଲି ବକ୍ସାଇଟ୍ ଖଣି ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ନେଇ ପୁଣିଥରେ ବିବାଦ ଘନେଇଛି। ଏହା ସହ ଯୋଡ଼ା ଏକ ଗ୍ରୀନଫିଲ୍ଡ ରାସ୍ତା ନିର୍ମାଣ ପ୍ରସ୍ତାବ ଭୂମି ଅଧିକାର, ଜଙ୍ଗଲ ଅଧିକାର ଓ ପରିବେଶୀୟ ଅନୁମତିକୁ ନେଇ ଲଢ଼େଇ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ଏପ୍ରିଲ୍ ୭ ତାରିଖରେ ପୋଲିସ୍ ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଘଟିଥିବା ଘଷଣାରେ ୧୦୦ରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ଆହତ ହୋଇଥିବା ଖବର ମିଳିଥିଲା।
ରାସ୍ତା ନିର୍ମାଣକୁ ନେଇ ତିବ୍ର ବିରୋଧ
ରାୟଗଡାର କାଶିପୁର ତହସିଲରେ ୨.୯୮ କିମି ଲମ୍ବା ରାସ୍ତା ନିର୍ମାଣ ଏପ୍ରିଲ୍ ଆରମ୍ଭରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ରାସ୍ତା ରାଜ୍ୟ ରାସ୍ତା ସହ ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ଯୋଡ଼ିବାକୁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ। କିନ୍ତୁ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକମାନେ ଅଭିଯୋଗ କରୁଛନ୍ତି ଯେ ଏହା ଜଙ୍ଗଲ ଅଧିକାର ଆଇନକୁ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିବ।
ଏହାକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରି କିଛି ଗ୍ରାମବାସୀ ଜାତୀୟ ହରିତ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲରେ ମାମଲା ରୁଜୁ କରିଛନ୍ତି, ଯାହା ଏବେ ଶୁଣାଣିରେ ଅଛି।
ଏପ୍ରିଲ୍ ୭ ହିଂସା: କିଏ ଠିକ୍, କିଏ ଭୁଲ?
ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ଅଭିଯୋଗ ଅନୁସାରେ, ରାତି ୨.୩୦ରୁ ୩ଟା ମଧ୍ୟରେ ପୋଲିସ୍ କାନ୍ତମାଲ ଗାଁରେ ଆକସ୍ମିକ ଚଢ଼ାଉ କରିଥିଲା। ଏହାରେ ବୃଦ୍ଧ ଆଦିବାସୀ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ସମେତ ୫୦ରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ଆହତ ହୋଇଥିବା ଦାବି କରାଯାଇଛି।
ତେବେ ପୋଲିସ୍ କହିଛି ଯେ ସକାଳ ୫ଟାରେ ଦଳ ଗାଁକୁ ପହଞ୍ଚିଥିଲା ଓ ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ ପଥର ମାଡ଼ ଓ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ। ଏହି ଘଟଣାରେ ୫୮ ପୋଲିସ୍ କର୍ମଚାରୀ ଆହତ ହୋଇଥିବା ସୂଚନା ମିଳିଛି।
ସ୍ଥାନୀୟ ନେତାଙ୍କ ଗିରଫକୁ ନେଇ ବିବାଦ
ପୋଲିସ୍ କହିଛି ଯେ ସୁବା ସିଂହ ମାଝିଙ୍କୁ ଗିରଫ କରିବା ପାଇଁ ଦଳ ପଠାଯାଇଥିଲା। ସେ ‘ମା ମାଟି ମାଳି ସୁରକ୍ଷା ମଞ୍ଚ’ର ନେତୃତ୍ୱ କରୁଛନ୍ତି ଓ ଖଣି ପ୍ରକଳ୍ପର ବିରୋଧୀ।
ମାଝିଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, ତାଙ୍କ ଉପରେ ଥିବା ଅଭିଯୋଗ ଭିତ୍ତିହୀନ ଓ ପୋଲିସ୍ ହଠାତ୍ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା।
ରାସ୍ତା ପ୍ରକଳ୍ପ: ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କି ଖଣି ପାଇଁ?
ଏହି ରାସ୍ତାକୁ ଓଡ଼ିଶା ଇଣ୍ଡଷ୍ଟ୍ରିଆଲ୍ ଇନଫ୍ରାସ୍ଟ୍ରକ୍ଚର ଡେଭେଲପମେଣ୍ଟ କର୍ପୋରେସନ୍ (IDCO) ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରସ୍ତାବ କରାଯାଇଛି। କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଜଙ୍ଗଲ ଜମି ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଅନୁମତି ଦେଇଛି।
ରାଜ୍ୟ ସରକାର କହୁଛି ଯେ ଏହା ସାଧାରଣ ଯୋଗାଯୋଗ ପ୍ରକଳ୍ପ, ଯାହା ପାଞ୍ଚଟି ଗାଁକୁ ସଂଯୋଗ ଦେବ। କିନ୍ତୁ ଗ୍ରାମବାସୀ ଓ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲରେ ଦାଖଲ ହୋଇଥିବା ଆବେଦନ ଅନୁସାରେ, ଏହା ଖଣି ପ୍ରକଳ୍ପର ଅଂଶ ଓ ଏହାକୁ ଭୁଲ୍ଭାବେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରକଳ୍ପ ବୋଲି ଦେଖାଯାଇଛି।
ଆଇନୀ ଲଢ଼େଇ ଜୋରଦାର
ଜାତୀୟ ହରିତ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ ଏହି ମାମଲାକୁ ଶୁଣାଣି ପାଇଁ ଗ୍ରହଣ କରିଛି ଓ ଆଗାମୀ ଶୁଣାଣି ମେ ୧୮ରେ ହେବ। ଆବେଦକମାନେ ଅଭିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଗ୍ରାମସଭାର ସମ୍ମତି ବିନା ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ଆଗେଇ ନିଆଯାଉଛି।
ଆଦିବାସୀ ଅଧିକାର ଓ ପରିବେଶ ଚିନ୍ତା
ଏହି ଖଣି ପ୍ରକଳ୍ପରେ ୧୮ଟି ଗାଁ ପ୍ରଭାବିତ ହେବା ସମ୍ଭାବନା ଅଛି। ଏହା ପଞ୍ଚମ ସୂଚୀ ଅଞ୍ଚଳ ହେବାରୁ ଆଦିବାସୀ ଅଧିକାର ସୁରକ୍ଷା ଆଇନ ଲାଗୁ ହୁଏ।
ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକମାନେ କହୁଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ଜଙ୍ଗଲ ତାଙ୍କର ଜୀବିକା ଓ ଧାର୍ମିକ ପରମ୍ପରା ସହ ଜଡିତ। ପ୍ରକଳ୍ପ ହେଲେ ସେମାନଙ୍କର ଜୀବନ ଧାରା ପ୍ରଭାବିତ ହେବ।
ରାଜନୈତିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା
କଂଗ୍ରେସ ଓ ବିଜେଡି ଦଳ ରାଜ୍ୟ ସରକାରକୁ ଆଦିବାସୀ ଅଧିକାର ଦମନର ଅଭିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି। ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆରେ ଭିଡିଓ ଭାଇରାଲ୍ ହେବା ପରେ ପୋଲିସ୍ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ନେଇ ଆଲୋଚନା ବଢ଼ିଛି।
ପ୍ରକଳ୍ପର ଭବିଷ୍ୟତ ଅନିଶ୍ଚିତ
ଏପ୍ରିଲ୍ ୭ ଘଟଣା ପରେ ରାସ୍ତା ନିର୍ମାଣ କାମ ବନ୍ଦ ହୋଇଛି ଓ ଶ୍ରମିକମାନେ ସ୍ଥଳ ଛାଡ଼ି ଯାଇଛନ୍ତି। ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ଆଇନୀ ଓ ସାମାଜିକ ଜଟିଳତାରେ ଜଡାଇ ରହିଛି।