ଚୀନ୍, ଭାରତକୁ ଦଲାଇ ଲାମାଙ୍କ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ (ପୁନର୍ଜନ୍ମ) ପ୍ରସଙ୍ଗରୁ ଦୂରେଇ ରହିବାକୁ କହିଛି ଏବଂ ଏହି ମାମଲାରେ କୌଣସି “ବାହ୍ୟ ହସ୍ତକ୍ଷେପ” ବିରୋଧରେ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛି ।କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ତିବ୍ଦତୀୟ ପ୍ରଶାସନ (CTA) ର ନୂତନ ରାଜନୈତିକ ନେତା ଶପଥ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଥିବା ବେଳେ ଚୀନ୍ ପକ୍ଷରୁ ଏହି ବୟାନ ଆସିଛି ।
ଏଥିସହ “ତିବ୍ଦତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା” କୁ ସମର୍ଥନ କରୁଥିବା କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ପାଇଁ କୌଣସି ପ୍ଲାଟଫର୍ମ କିମ୍ବା ସୁଯୋଗ ନଦେବାକୁ ଚୀନ୍ ଭାରତକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଛି ।ଚୀନ୍ ଦୂତାବାସ କଣ କହିଛି?ଚୀନ୍ ଦୂତାବାସର ମୁଖପାତ୍ର ୟୁ ଜିଙ୍ଗ୍ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଦଲାଇ ଲାମାଙ୍କ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଦୀର୍ଘ ଦିନରୁ ପ୍ରଚଳିତ ଧାର୍ମିକ ରୀତିନୀତି ଏବଂ ଐତିହାସିକ ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ ହୋଇଥାଏ, ଯେଉଁଥିପାଇଁ ଚୀନର କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଅନୁମୋଦନ ଆବଶ୍ୟକ ।ରବିବାର ଏକ ବୟାନରେ ୟୁ ଜିଙ୍ଗ୍ କହିଛନ୍ତି, “ଦଲାଇ ଲାମାଙ୍କ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଶତାବ୍ଦୀ ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ଚାଲିଆସୁଥିବା ଧାର୍ମିକ ରୀତିନୀତି ଏବଂ ଐତିହାସିକ ପରମ୍ପରାକୁ ଅନୁସରଣ କରେ, ଯେଉଁଥିପାଇଁ ଚୀନର କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ସ୍ୱୀକୃତି ଜରୁରୀ ଅଟେ ।”
ମୁଖପାତ୍ର ଏହା ମଧ୍ୟ ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି ଯେ ସ୍ୱୟଂ ୧୪ ତମ ଦଲାଇ ଲାମାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ସମାନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ମାଧ୍ୟମରେ ମାନ୍ୟତା ଦିଆଯାଇଥିଲା । ସେ ଆହୁରି କହିଛନ୍ତି, “ଦଲାଇ ଲାମାଙ୍କ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ପ୍ରସଙ୍ଗ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଚୀନର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ମାମଲା ଏବଂ ଏଥିରେ କୌଣସି ବାହ୍ୟ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ ।”ଚୀନ୍ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ, କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ତିବ୍ଦତୀୟ ପ୍ରଶାସନ (CTA) କୁ କୌଣସି ସାର୍ବଭୌମ ଦେଶ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେଇନାହାନ୍ତି ଏବଂ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ନେଇ ଦାବି କରିବାକୁ ଏହାର କୌଣସି ବୈଧତା କିମ୍ବା ଅଧିକାର ନାହିଁ ।
ୟୁ ଜିଙ୍ଗ୍ଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ପ୍ରଶାସନର ନେତୃତ୍ୱ ନେଉଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଖରେ ତିବ୍ଦତୀୟ ଲୋକଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିବାର କୌଣସି ଆଇନଗତ ଯୋଗ୍ୟତା ନାହିଁ ।ତିବ୍ଦତ ଉପରେ ଚୀନର ଆଭିମୁଖ୍ୟତିବ୍ଦତ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଭାରତର ପୂର୍ବ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଓ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରି ଚୀନ୍ ଦୂତାବାସ କହିଛି ଯେ, ବେଜିଂ ଆଶା କରେ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ନିଜ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ରକ୍ଷା କରିବ । ବୟାନରେ କୁହାଯାଇଛି, “ଆମେ ଆଶା କରୁଛୁ ଯେ ଭାରତ ଏହି ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଗୁଡ଼ିକୁ ସମ୍ମାନ ଜଣାଇବ, ‘ତିବ୍ଦତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା’କୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେଉଥିବା କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ପାଇଁ କୌଣସି ମଞ୍ଚ ଯୋଗାଇବ ନାହିଁ ଏବଂ ଦଲାଇ ଲାମାଙ୍କ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ମାମଲାରେ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରିବାରୁ ବିରତ ରହିବ ।”
ଏଭଳି ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥିରତା ଏବଂ ଗଠନମୂଳକ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ବଜାୟ ରଖିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ ବୋଲି ଚୀନ୍ କହିଛି ।ଦଲାଇ ଲାମା ପ୍ରସଙ୍ଗ ଓ ବିବାଦଦଲାଇ ଲାମା ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ନେଇ ଚୀନ୍ ଭାରତ ଆଗରେ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକଟ କରିବା ଏହା ପ୍ରଥମ ଘଟଣା ନୁହେଁ । ଗତବର୍ଷ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀସ୍ଥିତ ଚୀନ୍ ଦୂତାବାସ ତିବ୍ଦତୀୟ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଗୁରୁଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ମନୋନୟନ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଭାରତ-ଚୀନ୍ ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ “କଣ୍ଟା” ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲା । ଦଲାଇ ଲାମା ନିଜର ପରବର୍ତ୍ତୀ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ସ୍ଥିର କରିବାରେ ଚୀନର କୌଣସି ଭୂମିକା ନାହିଁ ବୋଲି ପୁନର୍ବାର ସ୍ପଷ୍ଟ କରିବା ପରେ ଚୀନ୍ ଏହି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲା ।
ତିବ୍ଦତୀୟ ବିଶ୍ୱାସ ବନାମ ଚୀନର ଆଇନ: ତିବ୍ଦତୀୟ ମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ଜଣେ ବରିଷ୍ଠ ବୌଦ୍ଧ ଭିକ୍ଷୁଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ତାଙ୍କ ଆତ୍ମା ଅନ୍ୟ ରୂପରେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ । କିନ୍ତୁ ଚୀନ୍ ଜିଦ୍ ଧରିଛି ଯେ ଦଲାଇ ଲାମାଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ପ୍ରକ୍ରିୟା ପାଇଁ ଚୀନ୍ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ଅନୁମୋଦନ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ।୧୯୫୯ ମସିହାରେ ତିବ୍ଦତରେ ଚୀନ୍ ଶାସନ ବିରୋଧରେ ହୋଇଥିବା ବିଦ୍ରୋହ ବିଫଳ ହେବା ପରେ ଦଲାଇ ଲାମା ଭାରତରେ ଆସି ଶରଣ ନେଇଥିଲେ ଏବଂ ସେବେଠାରୁ ସେ ନିର୍ବାସିତ ଜୀବନ ବିତାଉଛନ୍ତି ।
ଭାରତରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ପ୍ରାୟ ୭୦,୦୦୦ ତିବ୍ଦତୀୟ ନାଗରିକ ରହୁଥିବା ବେଳେ ଏଠାରେ ତିବ୍ଦତର ନିର୍ବାସିତ ସରକାର ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ଭାରତୀୟ ବୈଦେଶିକ ନୀତି ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, ଭାରତରେ ଦଲାଇ ଲାମାଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି ଚୀନ୍ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ରଖିବା କ୍ଷେତ୍ରରେ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀକୁ ଏକ ରଣନୀତିକ ସୁବିଧା ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ ।