ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଐତିହାସିକ ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୩ ମିସନକୁ ସଫଳ ଭାବେ ଚନ୍ଦ୍ରପୃଷ୍ଠକୁ ପହଞ୍ଚାଇଥିବା ଭାରତର ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରକେଟ୍ ଲଞ୍ଚ୍ ଭେଇକିଲ୍ ମାର୍କ-୩ (ଏଲ୍ଭିଏମ୍-୩) ବର୍ତ୍ତମାନ ଏକ ନୂତନ ଅଧ୍ୟାୟରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଯାଉଛି। ମହାକାଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଘରୋଇ ଭାଗୀଦାରିକୁ ଆହୁରି ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ଏହି ରକେଟ୍ର ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଓ ପରିଚାଳନାକୁ ବେସରକାରୀ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ହସ୍ତାନ୍ତର ପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଛି।
ସରକାରଙ୍କ ମହାକାଶ କ୍ଷେତ୍ର ନୋଡାଲ୍ ଏଜେନ୍ସି ଇନ୍-ସ୍ପେସ୍ (IN-SPACe) ଏଥିପାଇଁ ଏକ୍ସପ୍ରେସନ୍ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଟରେଷ୍ଟ (EOI) ଜାରି କରି ଭାରତୀୟ କମ୍ପାନିମାନଙ୍କୁ ଏଲ୍ଭିଏମ୍-୩ର ଉତ୍ପାଦନ, ପରିଚାଳନା ଓ ବ୍ୟବସାୟୀକରଣ ପାଇଁ ଆଗକୁ ଆସିବାକୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରିଛି।
ଏଲ୍ଭିଏମ୍-୩ କାହିଁକି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର?
ଏହାର ଉଚ୍ଚ ପେଲୋଡ୍ ବହନ କ୍ଷମତା ପାଇଁ ଏଲ୍ଭିଏମ୍-୩କୁ ଭାରତର ‘ବାହୁବଳୀ ରକେଟ୍’ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ତିନି-ପର୍ଯ୍ୟାୟ ବିଶିଷ୍ଟ ଏହି ଲଞ୍ଚ୍ ଭେଇକିଲ୍:
- ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୩କୁ ସଫଳତାର ସହ ଉତ୍କ୍ଷେପଣ କରିଥିଲା
- ବିଭିନ୍ନ ଦେଶୀ ଓ ବିଦେଶୀ ଉପଗ୍ରହ ଲଞ୍ଚ କରିଛି
- OneWeb ଉପଗ୍ରହ ମିସନ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଛି
- ବିଶ୍ୱ ଲଞ୍ଚ୍ ବଜାରରେ ଭାରତର ସ୍ଥିତିକୁ ମଜବୁତ କରିଛି
କିପରି ହେବ ହସ୍ତାନ୍ତର?
ଇଓଆଇ ଅନୁସାରେ, ଚୟନିତ କମ୍ପାନି କିମ୍ବା କନସୋର୍ଟିୟମ୍କୁ ପ୍ରାୟ ୪୨ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଇସ୍ରୋ ପକ୍ଷରୁ ଟେକ୍ନିକାଲ୍ ଓ ପରିଚାଳନା ସହଯୋଗ ଦିଆଯିବ। ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଅତି କମରେ ୨ଟି ସଫଳ ଏଲ୍ଭିଏମ୍-୩ ଉତ୍କ୍ଷେପଣ କରିବା ଲକ୍ଷ୍ୟ ରହିବ।
ଇସ୍ରୋ ପାଇଁ ଏହାର ଅର୍ଥ କ’ଣ?
ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ମାଧ୍ୟମରେ ଇସ୍ରୋ ପରିପକ୍ୱ ଲଞ୍ଚ୍ ପ୍ରଣାଳୀର ପରିଚାଳନାରୁ ସମୟ ଓ ସମ୍ବଳ ବଞ୍ଚାଇ ଭବିଷ୍ୟତର ବଡ଼ ମିସନ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେବାକୁ ଚାହୁଁଛି। ଏଥିରେ—
- ଗଗନଯାନ (ମାନବଯୁକ୍ତ ମହାକାଶ ମିସନ)
- ଭବିଷ୍ୟତର ଚନ୍ଦ୍ର ଅଭିଯାନ
- ପୃଥିବୀ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ ପ୍ରଯୁକ୍ତି
- ଆନ୍ତଃଗ୍ରହ ମିସନ
ଭଳି ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦିଆଯିବ।
ଏହି ପଦକ୍ଷେପକୁ ଭାରତର ମହାକାଶ ଅର୍ଥନୀତିକୁ ଆଗକୁ ନେବା ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ଉତ୍କ୍ଷେପଣ ବଜାରରେ ଦେଶର ଅଂଶ ବଢ଼ାଇବା ଦିଗରେ ଏକ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ବୋଲି ଦେଖାଯାଉଛି।