NISAR Satellite: ଭେନେଜୁଏଲା ଭୂମିକମ୍ପରେ ୨ ଫୁଟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଘୁଞ୍ଚିଥିଲା ଭୂପୃଷ୍ଠ, ଇସ୍ରୋ-ନାସା ଉପଗ୍ରହର ଚମକପ୍ରଦ ତଥ୍ୟ
ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଗତ ମାସରେ ଭେନେଜୁଏଲାରେ ଘଟିଥିବା ଦୁଇଟି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୂମିକମ୍ପ ପରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା କ୍ଷୟକ୍ଷତିକୁ ନେଇ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୈଜ୍ଞାନିକ ତଥ୍ୟ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଭାରତର ଇସ୍ରୋ (ISRO) ଓ ଆମେରିକାର **ନାସା (NASA)**ର ମିଳିତ ଉପଗ୍ରହ ନିସାର (NISAR) ପକ୍ଷରୁ ସଂଗୃହୀତ ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ଭୂମିକମ୍ପ ସମୟରେ କେତେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ଭୂପୃଷ୍ଠ ପ୍ରାୟ ୬୦ ସେଣ୍ଟିମିଟର (ପ୍ରାୟ ୨ ଫୁଟ) ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ଥାନଚ୍ୟୁତ ହୋଇଥିଲା।
ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ଭେନେଜୁଏଲାର ରାଜଧାନୀ କାରାକାସ୍ ଏବଂ ଲା ଗୁଆଇରା ଅଞ୍ଚଳରେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଭୂମି ବିସ୍ଥାପନ ଘଟିଥିଲା। ଏହି କାରଣରୁ ଉକ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରେ ବ୍ୟାପକ କ୍ଷୟକ୍ଷତି ଘଟିଥିବା ଆକଳନ କରାଯାଇଛି।
ଭୂମିକମ୍ପ ପୂର୍ବ ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଉପଗ୍ରହ ଚିତ୍ରକୁ ତୁଳନା କରିବା ପାଇଁ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ‘ଇନସାର୍ (InSAR)’ ପ୍ରଯୁକ୍ତିର ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ। ଏହି ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଉପଗ୍ରହ ଓ ଭୂପୃଷ୍ଠ ମଧ୍ୟରେ ହେଉଥିବା ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଦୂରତା ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ମଧ୍ୟ ଚିହ୍ନଟ କରିପାରେ। ଫଳରେ ଭୂମିକମ୍ପ ପରେ ଭୂପୃଷ୍ଠର ସ୍ଥାନଚ୍ୟୁତିକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସଠିକ୍ ଭାବେ ମ୍ୟାପିଂ କରିବା ସମ୍ଭବ ହୋଇଛି।
ଏହି ଘଟଣାରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ନିସାରର ‘ଅର୍ଜେଣ୍ଟ ରେସପନ୍ସ ସିଷ୍ଟମ୍ (Urgent Response System)’ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଭୂମିକମ୍ପ ପରେ ତୁରନ୍ତ ଭୂମି ବିସ୍ଥାପନର ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ ଓ ବିଶ୍ଳେଷଣରେ ସହାୟକ ହୋଇଛି।
ନାସା ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଭୂମିକମ୍ପ ଏକ ଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍-ସ୍ଲିପ୍ ଫଲ୍ଟ ଉପରେ ଘଟିଥିବାରୁ ଅଧିକାଂଶ ଭୂପୃଷ୍ଠ ବିସ୍ଥାପନ ପୂର୍ବ-ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ହୋଇଥିଲା। କାରାକାସ୍ର ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିମାନବନ୍ଦରର ଦକ୍ଷିଣ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଅନୁଭୂତ ହୋଇଥିଲା।
ନାସାର **ଜେଟ୍ ପ୍ରପଲ୍ସନ୍ ଲାବୋରେଟୋରୀ (JPL)**ର ଭୂ-ଭୌତିକ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଏରିକ୍ ଫିଲ୍ଡିଂଙ୍କ ମତରେ, କାରାକାସ୍ ଓ ଲା ଗୁଆଇରାରେ ବ୍ୟାପକ ଧ୍ୱଂସର ଅନ୍ୟତମ ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ହେଉଛି ଭୂପୃଷ୍ଠର ଏପରି ବ୍ୟାପକ ସ୍ଥାନଚ୍ୟୁତି।
ନିସାର ଉପଗ୍ରହରୁ ମିଳିଥିବା ତଥ୍ୟ ଆଧାରରେ ଆମେରିକା ଭୂତତ୍ତ୍ୱ ସର୍ବେକ୍ଷଣ (USGS) ନିଜର ଫଲ୍ଟ-ସ୍ଲିପ୍ ମଡେଲକୁ ଆହୁରି ସଠିକ୍ କରିପାରିଛି। ବିଶେଷକରି, ଏହି ଉପଗ୍ରହ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରେ ୧୨ରୁ ୨୪ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂ-ତଥ୍ୟ ଯୋଗାଇ ପାରୁଥିବାରୁ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ, କ୍ଷୟକ୍ଷତି ଆକଳନ ଏବଂ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନାରେ ଏହା ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସହାୟକ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ହୋଇପାରିବ ବୋଲି ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଆଶା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।