ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତର ରାଜଧାନୀ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ କ୍ୱାଡ୍ ଦେଶମାନଙ୍କ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ସ୍ତରୀୟ ବୈଠକରେ ଭାରତ-ପ୍ରଶାନ୍ତ ଅଞ୍ଚଳର ସଂଯୋଗ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷା ଓ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥ ଉପରେ ବିଶେଷ ଆଲୋଚନା ହୋଇଛି। ବୈଠକରେ ଭାରତ, ଆମେରିକା, ଜାପାନ ଓ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ମିଳିତ ଭାବେ Fijiରେ ଏକ ବନ୍ଦର ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ସହମତି ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।
ଏହି ବୈଠକରେ ଭାରତର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ S. Jaishankar, ଆମେରିକାର Marco Rubio, ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆର Penny Wong ଓ ଜାପାନର Toshimitsu Motegi ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।
ଫିଜିରେ କ୍ୱାଡ୍ର ପ୍ରଥମ ମିଳିତ ଭିତ୍ତିଭୂମି ପ୍ରକଳ୍ପ
କ୍ୱାଡ୍ ଦେଶମାନେ Fijiରେ ବନ୍ଦର ନିର୍ମାଣକୁ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରଥମ ମିଳିତ ଭିତ୍ତିଭୂମି ପ୍ରକଳ୍ପ ଭାବେ ଦେଖୁଛନ୍ତି। ଏହା ମାଧ୍ୟମରେ ସଂଯୋଗ ଚୋକ୍ ପଏଣ୍ଟ, ସାମୁଦ୍ରିକ ସୁରକ୍ଷା ଓ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିବା ଲକ୍ଷ୍ୟ ରହିଛି।
ବୈଠକରେ ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ଚାଲିଥିବା ତନାତନି ଓ Strait of Hormuzର ସୁରକ୍ଷା ନେଇ ମଧ୍ୟ ଗଭୀର ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିଲା। ବିଶ୍ୱ ଶକ୍ତି ସଙ୍କଟ ଓ ତେଲ ପରିବହନ ପଥର ସୁରକ୍ଷାକୁ ନେଇ ସଦସ୍ୟ ଦେଶମାନେ ମତ ବିନିମୟ କରିଥିଲେ।
ଇଣ୍ଡୋ-ପ୍ରଶାନ୍ତ ଅଞ୍ଚଳ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ
S. Jaishankar କହିଛନ୍ତି ଯେ, କ୍ୱାଡ୍ର ମୁଖ୍ୟ ଧ୍ୟାନ ଇଣ୍ଡୋ-ପ୍ରଶାନ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଶାନ୍ତି, ସୁରକ୍ଷା ଓ ସ୍ଥିରତା ବଜାୟ ରଖିବା ଉପରେ ରହିବ। ସେ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳ ସ୍ଥିରତା, ଭିତ୍ତିଭୂମି ବିକାଶ ଓ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥର ସୁରକ୍ଷାକୁ ଆଗାମୀ ଦିନର ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି।
ସେହିପରି Marco Rubio କହିଛନ୍ତି ଯେ, ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରୀୟ ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜରେ ବନ୍ଦର ଭିତ୍ତିଭୂମି ଅଭାବକୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ କ୍ୱାଡ୍ ଦେଶମାନେ ମିଳିତ ଭାବେ କାମ କରିବେ। ଏହା ସହିତ ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷା ଓ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥର ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳକୁ ମଜବୁତ କରିବା ପାଇଁ ନୂତନ ଢାଞ୍ଚା ତିଆରି ହେବ।
ସାମୁଦ୍ରିକ ସୁରକ୍ଷା ଓ ଏଆଇ ଉପରେ ସହଯୋଗ
ବୈଠକରେ ସାମୁଦ୍ରିକ ସୁରକ୍ଷା, ସାଇବର ସ୍ପେସ୍, କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତା (AI) ଓ ନବୀନ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଉପରେ ସହଯୋଗ ବଢ଼ାଇବାକୁ ମଧ୍ୟ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଛି।
Penny Wong କହିଛନ୍ତି ଯେ, କ୍ୱାଡ୍କୁ ଆହୁରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ସେ ଇଣ୍ଡୋ-ପ୍ରଶାନ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରେ ନୌଚାଳନା ସ୍ୱାଧୀନତା ଓ ସାମୁଦ୍ରିକ ସୁରକ୍ଷାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି।
ଅନ୍ୟପଟେ Toshimitsu Motegi ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷା ଓ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥ କ୍ଷେତ୍ରରେ କ୍ୱାଡ୍ ସହଯୋଗକୁ ସମର୍ଥନ କରିଛନ୍ତି।