AI in Railways: ପୂର୍ବତଟ ରେଳରେ AI ସଞ୍ଚାଳିତ ରୋବୋଟିକ୍ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ‘ଡିଏସ୍ସି ଅର୍ଜୁନ’ର ଶୁଭାରମ୍ଭ
ଭୁବନେଶ୍ୱର: ରେଳ ଷ୍ଟେସନ ଓ ଯାତ୍ରୀ ସୁରକ୍ଷାକୁ ଅଧିକ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ପୂର୍ବତଟ ରେଳପଥର ରେଳ ସୁରକ୍ଷା ବଳ (RPF) ପକ୍ଷରୁ **କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା (AI) ସଞ୍ଚାଳିତ ରୋବୋଟିକ୍ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ‘ଡିଏସ୍ସି ଅର୍ଜୁନ’ (Dedicated Security Chassis – Advanced Railway Junction Under Network Enabled Surveillance)**ର ଶୁଭାରମ୍ଭ କରାଯାଇଛି। ଏହି ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରେଳ ଷ୍ଟେସନର ସୁରକ୍ଷା, ଯାତ୍ରୀ ସୁରକ୍ଷା ଓ ରେଳ ପରିଚାଳନାର ଦକ୍ଷତାକୁ ନୂଆ ସ୍ତରକୁ ନେବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।
ପୂର୍ବତଟ ରେଳପଥର ମହାପ୍ରବନ୍ଧକ, ବରିଷ୍ଠ ରେଳ ଅଧିକାରୀ ଏବଂ ରେଳ ସୁରକ୍ଷା ବଳର ଉଚ୍ଚପଦସ୍ଥ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ଏହି ଏଆଇ-ଆଧାରିତ ରୋବୋଟିକ୍ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ଲାଟଫର୍ମର ଉନ୍ମୋଚନ କରାଯାଇଥିଲା।
ପୂର୍ବତଟ ରେଳପଥ କହିଛି ଯେ, ଡିଏସ୍ସି ଅର୍ଜୁନ ସ୍ମାର୍ଟ ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତିନିର୍ଭର ରେଳ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଗଠନ ଦିଗରେ ଏକ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ। ଏଥିରେ AI, କମ୍ପ୍ୟୁଟର ଭିଜନ, ମେସିନ୍ ଲର୍ଣ୍ଣିଂ ଓ ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ଅଫ୍ ଥିଙ୍ଗ୍ସ (IoT) ଭଳି ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ପ୍ରଯୁକ୍ତିର ସମନ୍ୱୟ କରାଯାଇଛି। ଫଳରେ RPF କର୍ମଚାରୀମାନେ ଅଧିକ ଦକ୍ଷତାର ସହ ସୁରକ୍ଷା ନିରୀକ୍ଷଣ ଓ ଜରୁରୀ ପରିସ୍ଥିତିରେ ତ୍ୱରିତ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇପାରିବେ।
କୋଭିଡ୍ ସମୟରୁ ଆରମ୍ଭ, ଏବେ ଅଧିକ ସ୍ମାର୍ଟ ବ୍ୟବସ୍ଥା
ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇରେ ରୋବୋଟିକ୍ ନିରୀକ୍ଷଣ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଆରମ୍ଭ କୋଭିଡ୍-୧୯ ମହାମାରୀ ସମୟରେ ୨୦୨୦ ମସିହାରେ ‘କ୍ୟାପଟେନ୍ ଅର୍ଜୁନ’ ମାଧ୍ୟମରେ ହୋଇଥିଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ପୂର୍ବତଟ ରେଳପଥ ୨୩ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୬ରେ ବିଶାଖାପାଟଣା ରେଳ ଷ୍ଟେସନରେ ‘ଏଏସସି ଅର୍ଜୁନ’ ନାମକ ହ୍ୟୁମାନଏଡ୍ ରୋବୋଟ୍ର ବ୍ୟବହାର ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା। ନୂଆ ‘ଡିଏସ୍ସି ଅର୍ଜୁନ’ ସେହି ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଆହୁରି ଉନ୍ନତ ରୂପ ଭାବେ ବିକଶିତ କରାଯାଇଛି।
୨୪ ଘଣ୍ଟା ନଜରଦାରି ସହ ଏକାଧିକ ସ୍ମାର୍ଟ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ
ରେଳ ସୁରକ୍ଷା ବଳର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମତା ବଢ଼ାଇବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବିକଶିତ ଡିଏସ୍ସି ଅର୍ଜୁନ ୨୪ ଘଣ୍ଟା ନିରବଚ୍ଛିନ୍ନ ନଜରଦାରି କରିବାରେ ସକ୍ଷମ। ଏହାର ପ୍ରମୁଖ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ରହିଛି—
- AI ଆଧାରିତ ମୁହଁ ଚିହ୍ନଟ (Facial Recognition)
- ରିଅଲ୍-ଟାଇମ୍ ଜନଗହଳି ବିଶ୍ଳେଷଣ (Real-time Crowd Analytics)
- ଯାତ୍ରୀ ସଂଖ୍ୟା ଗଣନା (Passenger Head Count)
- ଅନାଥ କିମ୍ବା ଅସୁରକ୍ଷିତ ବ୍ୟାଗେଜ୍ ଚିହ୍ନଟ (Unattended Baggage Detection)
- ସନ୍ଦେହଜନକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଚିହ୍ନଟ (Suspicious Activity Detection)
- ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ସାର୍ବଜନୀନ ଘୋଷଣା (Public Address System)
- ଲାଇଭ୍ ଭିଡିଓ ଷ୍ଟ୍ରିମିଂ
- ତତ୍କାଳ ସତର୍କ ସୂଚନା (Instant Alert Generation)
ରେଳ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ମତରେ, ଏହି ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ପ୍ରଣାଳୀ ପରିସ୍ଥିତି ସମ୍ପର୍କରେ ତ୍ୱରିତ ସଚେତନତା ବଢ଼ାଇବା ସହ ସଠିକ୍ ଓ ସମୟୋପଯୋଗୀ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଗ୍ରହଣରେ ସହାୟକ ହେବ। ଏହା ଫଳରେ ରେଳ ଷ୍ଟେସନଗୁଡ଼ିକରେ ପ୍ରତିରୋଧାତ୍ମକ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆହୁରି ମଜବୁତ ହେବ ବୋଲି ପୂର୍ବତଟ ରେଳପଥ ଆଶା ପ୍ରକାଶ କରିଛି।