ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଶିକ୍ଷା ନୀତି, ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ସଂଶୋଧନ, ସଂରକ୍ଷଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ସଂସ୍କାର ଓ ପରୀକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀକୁ ନେଇ ଗତ କିଛି ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଶିକ୍ଷାମନ୍ତ୍ରୀ ଛାତ୍ର ସଂଗଠନ ଏବଂ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ବିରୋଧର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଛନ୍ତି। ସମ୍ପ୍ରତି ନିଟ୍‌ ପ୍ରଶ୍ନପତ୍ର ଲିକ୍‌ ଏବଂ ପରୀକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ନେଇ ବିବାଦ ମଧ୍ୟରେ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କ ଇସ୍ତଫା ପରେ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗ ପୁଣିଥରେ ଚର୍ଚ୍ଚାକୁ ଆସିଛି।

ମୁରଲୀ ମନୋହର ଜୋଶୀ

୧୯୯୯ରୁ ୨୦୦୪ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କେନ୍ଦ୍ର ମାନବ ସମ୍ବଳ ବିକାଶମନ୍ତ୍ରୀ ଥିବା ମୁରଲୀ ମନୋହର ଜୋଶୀଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳରେ ଏନ୍‌ସିଇଆର୍‌ଟି ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ସଂଶୋଧନକୁ ନେଇ ବ୍ୟାପକ ବିବାଦ ଦେଖାଦେଇଥିଲା। ସମାଲୋଚକମାନେ ପାଠ୍ୟକ୍ରମରେ ବିଚାରଧାରାଗତ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଅଭିଯୋଗ ଆଣିଥିବାବେଳେ ଜୋଶୀ କହିଥିଲେ ଯେ, ସଂଶୋଧନର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଥିଲା ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ଉପରେ ପାଠପଢ଼ାର ଚାପ କମାଇବା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ଜ୍ଞାନୀ ଓ ମୂଲ୍ୟବୋଧସମ୍ପନ୍ନ ନାଗରିକ ଭାବେ ଗଢ଼ି ତୋଳିବା। ପରେ ବାବ୍ରି ମସଜିଦ ଭଙ୍ଗା ମାମଲାରେ ଅଭିଯୋଗପତ୍ର ଦାଖଲ ହେବା ପରେ ସେ ମନ୍ତ୍ରିପଦରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେଇଥିଲେ।

ଅର୍ଜୁନ ସିଂହ

ୟୁପିଏ ସରକାର ସମୟରେ କେନ୍ଦ୍ର ମାନବ ସମ୍ବଳ ବିକାଶମନ୍ତ୍ରୀ ଥିବା ଅର୍ଜୁନ ସିଂହ ୨୦୦୬ରେ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ଅନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକରେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପଛୁଆ ବର୍ଗ (OBC) ପାଇଁ ୨୭ ପ୍ରତିଶତ ସଂରକ୍ଷଣ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ। ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ନେଇ ଏମ୍ସ, ଆଇଆଇଟି ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନର ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଓ ଡାକ୍ତରମାନେ ଆନ୍ଦୋଳନ କରିଥିଲେ। ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ପ୍ରତିବାଦ ସମୟରେ ପୁଲିସ ଲାଠିଚାର୍ଜ ଘଟଣା ମଧ୍ୟ ଘଟିଥିଲା।

କପିଲ ସିବଲ

କପିଲ ସିବଲଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳରେ ମଧ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ସଂସ୍କାରକୁ ନେଇ ବିବାଦ ଦେଖାଦେଇଥିଲା। ୨୦୧୩ରେ ଦିଲ୍ଲୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ତିନିବର୍ଷିଆ ସ୍ନାତକ ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ବଦଳରେ ଚାରିବର୍ଷିଆ ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ଆରମ୍ଭ କରାଯିବା ପରେ ଛାତ୍ର ଓ ଶିକ୍ଷକ ସଂଗଠନ ପକ୍ଷରୁ ବ୍ୟାପକ ବିରୋଧ କରାଯାଇଥିଲା। ପରେ ନୂତନ ସରକାର କ୍ଷମତାକୁ ଆସିବା ପରେ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଅନୁଦାନ ଆୟୋଗ (UGC) ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲା। ଏହାଛଡ଼ା ଶିକ୍ଷା ଅଧିକାର ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ ଅଷ୍ଟମ ଶ୍ରେଣୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ‘ନୋ ଡିଟେନସନ୍’ ନୀତିକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟ ଆପତ୍ତି ଉଠାଇଥିଲେ।

ସ୍ମୃତି ଇରାନୀ

ସ୍ମୃତି ଇରାନୀ କେନ୍ଦ୍ର ମାନବ ସମ୍ବଳ ବିକାଶମନ୍ତ୍ରୀ ଥିବା ସମୟରେ ହାଇଦ୍ରାବାଦ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଛାତ୍ର ରୋହିତ ୱେମୁଲାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଏବଂ ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ (JNU) ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଘଟଣାକୁ ନେଇ ଦେଶବ୍ୟାପୀ ଛାତ୍ର ଆନ୍ଦୋଳନ ଓ ରାଜନୈତିକ ବିବାଦ ଦେଖାଦେଇଥିଲା। ସେହି ସମୟରେ ସଂସଦରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ କ୍ୟାମ୍ପସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଚର୍ଚ୍ଚା ଚାଲିଥିଲା।

ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ

ସମ୍ପ୍ରତି ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ ନିଟ୍‌ ପ୍ରଶ୍ନପତ୍ର ଲିକ୍‌ ଏବଂ ପରୀକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀରେ କଥିତ ଅନିୟମିତତାକୁ ନେଇ ଦେଶବ୍ୟାପୀ ଛାତ୍ର ପ୍ରତିବାଦର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁରେ ରହିଥିଲେ। ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷ୍ୟରେ ସେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଶିକ୍ଷାମନ୍ତ୍ରୀ ପଦରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେଇଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ଇସ୍ତଫା ପରେ ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ସଂସ୍କାର, ପରୀକ୍ଷାର ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଓ ଜବାବଦେହିତାକୁ ନେଇ ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ପୁଣିଥରେ ବିତର୍କ ଜୋର ଧରିଛି।