ପୁରୀ: ଘୋଷଯାତ୍ରାର ଅନ୍ତିମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଆଜି ମହାପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ, ବଡ଼ଠାକୁର ବଳଭଦ୍ର, ଦେବୀ ସୁଭଦ୍ରା ଓ ପ୍ରଭୁ ସୁଦର୍ଶନ ରଥଯାତ୍ରା ସାରି ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରକୁ ବାହୁଡ଼ିଛନ୍ତି। ଏହି ପବିତ୍ର ଶେଷ ନୀତିକୁ ‘ନୀଳାଦ୍ରି ବିଜେ’ କୁହାଯାଏ। ତେବେ ଏହା କେବଳ ଠାକୁରଙ୍କ ଘରକୁ ଫେରିବାର ପରମ୍ପରା ନୁହେଁ, ବରଂ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ଓ ମା’ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ମାନ-ଅଭିମାନ, ମଧୁର କଳି ଏବଂ ପ୍ରେମର ଏକ ଅପୂର୍ବ ଦିବ୍ୟ ଗାଥା।
ମା’ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଅଭିମାନ ଓ ଜୟ-ବିଜୟ ଦ୍ୱାର ବନ୍ଦ
ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ, ରଥଯାତ୍ରା ସମୟରେ ମହାପ୍ରଭୁ ନିଜ ସହୋଦରଙ୍କ ସହ ଗୁଣ୍ଡିଚା ମନ୍ଦିର ଯାଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ମା’ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ସାଙ୍ଗରେ ନେଇନଥିଲେ। ହେରାପଞ୍ଚମୀ ଦିନ ମା’ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଅଭିମାନରେ ଗୁଣ୍ଡିଚା ମନ୍ଦିର ଯାଇଥିଲେ ସୁଦ୍ଧା ତାଙ୍କୁ ଉଚିତ୍ ସ୍ୱାଗତ ମିଳିନଥିଲା।
ସେଥିପାଇଁ ନୀଳାଦ୍ରି ବିଜେ ଦିନ ପ୍ରଭୁ ବଳଭଦ୍ର, ଦେବୀ ସୁଭଦ୍ରା ଓ ସୁଦର୍ଶନ ସୁରୁଖୁରୁରେ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବା ବେଳେ, କ୍ରୋଧିତ ମା’ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ପାଇଁ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରର ଜୟ-ବିଜୟ ଦ୍ୱାର ବନ୍ଦ କରିଦିଅନ୍ତି। ଜଗତର ନାଥ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଧର୍ମପତ୍ନୀଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ଦ୍ୱାରମୁହଁରେ ଅପେକ୍ଷା କରିବାକୁ ପଡ଼େ।
ମାନ ଭଙ୍ଗ କଲା ‘ରସଗୋଲା’
ପତ୍ନୀଙ୍କ କ୍ରୋଧ ଶାନ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ମହାପ୍ରଭୁ କୌଣସି ସୁନା-ଗହଣା ବା ଧନସମ୍ପତ୍ତି ନୁହେଁ, ବରଂ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମିଠା ରସଗୋଲା ଭେଟି ଦିଅନ୍ତି। ଛେନାରେ ତିଆରି ଏହି ସୁସ୍ୱାଦୁ ରସଗୋଲା ଖାଇବା ପରେ ମା’ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ମାନ ଭଙ୍ଗ ହୁଏ ଏବଂ ସେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ମନ୍ଦିର ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଅନ୍ତି।
ନୀଳାଦ୍ରି ବିଜେ ଦିନ ହିଁ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ରସଗୋଲା ଭୋଗ ଚଢ଼ାଯାଏ। ଏହି ମଧୁର ସମ୍ପର୍କ ଓ ସଂସ୍କୃତିକୁ ମନେ ପକାଇ ସାରା ଓଡ଼ିଶାରେ ଏହି ଦିନଟିକୁ ‘ରସଗୋଲା ଦିବସ’ ଭାବେ ବେଶ୍ ଉତ୍ସାହର ସହ ପାଳନ କରାଯାଏ।
ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତି ଦେଖାଏ ଯେ ଭଗବାନ ମଧ୍ୟ ମଣିଷଙ୍କ ପରି ପ୍ରେମ କରନ୍ତି, କଳି କରନ୍ତି ଏବଂ ମିଠା ଦେଇ ସମ୍ପର୍କ ଯୋଡ଼ନ୍ତି। ରସଗୋଲାର ଏହି ମିଠା ସ୍ପର୍ଶରେ ପୁଣି ଥରେ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ରତ୍ନସିଂହାସନରେ ମହାପ୍ରଭୁ ବିରାଜମାନ ହୁଅନ୍ତି।