ନିଉୟର୍କ: ବିଶ୍ୱର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାମୁଦ୍ରିକ ବ୍ୟବସାୟିକ ମାର୍ଗ ‘ହୋରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ’ (Strait of Hormuz) ଦେଇ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ସ୍ୱାଭାବିକ କରିବା ପାଇଁ ଇରାନ ଏବଂ ଓମାନ ମଧ୍ୟରେ କୂଟନୈତିକ ଆଲୋଚନା ଜାରି ରହିଛି । ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଏକ “ସିଙ୍ଗଲ୍ ଟୁ-ୱେ ରୁଟ୍” (ଦୁଇପାଖିଆ ଏକକ ମାର୍ଗ) ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦିଆଯାଇଛି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ପୁଣି ଥରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇପାରିବ ।
ଇରାନ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ପ୍ରବକ୍ତା ଇସମାଇଲ୍ ବାଗାଇ ପ୍ରେସମିଟ୍ରେ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ପୃଥକ ପୃଥକ ଜଳପଥ ବଦଳରେ ଏହି ନୂତନ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀକାଳୀନ କୋରିଡୋର ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ କଥାବାର୍ତ୍ତା ଚାଲିଛି । ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବିତ ମାର୍ଗ ଉଭୟ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଦେଶର ସୁରକ୍ଷା ଓ ସ୍ୱାର୍ଥକୁ ଧ୍ୟାନରେ ରଖି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯିବ ।
ଚଳିତ ବର୍ଷ ଫେବୃଆରୀରେ ଇସ୍ରାଏଲ-ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ସାମରିକ ଉତ୍ତେଜନା ପରଠାରୁ ଏହି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାମୁଦ୍ରିକ ମାର୍ଗ ବନ୍ଦ ରହିଛି । ଇରାନ ଏହି ଜଳପଥରେ ସାମୁଦ୍ରିକ ଲ୍ୟାଣ୍ଡମାଇନ୍ ବିଛାଇଥିବା ବେଳେ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ କଡ଼ା ନଜରରେ ରଖିଛି ।
ତେବେ ଏହି ଆଲୋଚନାରେ ଆମେରିକାର କୌଣସି ଭୂମିକା ନାହିଁ ବୋଲି ଇରାନ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି । ଆମେରିକା રાષ્ટ્રପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଇରାନ ସହ କଥାବାର୍ତ୍ତା ଚାଲିଥିବା ଦାବି କରିଥିଲେ ବି ଇରାନ ପ୍ରବକ୍ତା ଏହାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଛନ୍ତି । ଏହି ଆଲୋଚନା କେବଳ ଇରାନ ଏବଂ ଓମାନ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସ୍ତରରେ ଚାଲିଛି ।
କିପରି କାମ କରିବ ନୂଆ ଜଳପଥ?
ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ନୂଆ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଜଳପଥଟି ଏକ ଜାତୀୟ ରାଜପଥ ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବ:
- ଗଲ୍ଫ ଦେଶକୁ ଯାଉଥିବା ଜାହାଜ: ଇରାନ ଉପକୂଳ ଦେଇ ଗତି କରିବେ ।
- ବାହାରକୁ ଆସୁଥିବା ଜାହାଜ: ଓମାନ ସୀମାନ୍ତ ଜଳପଥ ଦେଇ ଯିବେ ।
ଏହା ପୂର୍ବରୁ ୧୯୬୮ରେ ଜାତିସଂଘର ‘ଆଇଏମଓ’ (IMO) ଦ୍ୱାରା ଅନୁମୋଦିତ ଟ୍ରାଫିକ ପୃଥକୀକରଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା (TSS) କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଉଥିଲା । କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ମାଇନ୍ ବିପଦ ହେତୁ ସେହି ପୁରୁଣା ମାର୍ଗକୁ ଏଡ଼ାଇ ଚାଲିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଇଛି ।
ଯଦି ଏହି ଆଲୋଚନା ସଫଳ ହୁଏ, ତେବେ ବିଶ୍ୱର ଶକ୍ତି ବଜାର (Energy Sector) ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦେଖାଦେଇଥିବା ସଙ୍କଟରୁ ବଡ଼ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ମିଳିବ ।