କାଠମାଣ୍ଡୁ: ଭାରତ-ନେପାଳ ମଧ୍ୟରେ ସୀମାପାର ଯାତ୍ରାକୁ ଅଧିକ ସହଜ ଓ ଆଧୁନିକ କରିବା ଦିଗରେ ନେପାଳ ସରକାର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛି। ନେପାଳ ତାହାର ନୂତନ **ବାୟୋମେଟ୍ରିକ୍ ଜାତୀୟ ପରିଚୟପତ୍ର (National Identity Card – NID)**କୁ ଭାରତ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ବୈଧ ପରିଚୟପତ୍ର ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କୁ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ଅନୁରୋଧ କରିଛି।
ଯଦି ଭାରତ ସରକାର ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ଅନୁମୋଦନ କରନ୍ତି, ତେବେ ନେପାଳୀ ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ ଭାରତ ଆସିବା ପାଇଁ ବାରମ୍ବାର ପାସପୋର୍ଟ କିମ୍ବା ପୁରୁଣା ନାଗରିକତା ପ୍ରମାଣପତ୍ର ବହନ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା କମିପାରେ।
ଭାରତର ପ୍ରତିକ୍ରିୟାକୁ ଅପେକ୍ଷା
ନେପାଳର ଇମିଗ୍ରେସନ ବିଭାଗର ମହାନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ରାମ ଚନ୍ଦ୍ର ତିୱାରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀକୁ ପଠାଯାଇଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ନେପାଳ ସରକାର ଭାରତ ପକ୍ଷରୁ ସରକାରୀ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ଅପେକ୍ଷା କରିଛି।
ନିକଟରେ କାଠମାଣ୍ଡୁସ୍ଥିତ ଭାରତୀୟ ଦୂତାବାସର ପ୍ରତିନିଧିମଣ୍ଡଳୀ ନେପାଳର ଇମିଗ୍ରେସନ ବିଭାଗ ସହ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ ବୈଠକ କରିଥିଲେ। ସୂତ୍ର ଅନୁସାରେ, ଭାରତୀୟ ପକ୍ଷ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ ପ୍ରତି ସକାରାତ୍ମକ ମନୋଭାବ ଦେଖାଇଥିବା ବେଳେ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ପାଇଁ ମାମଲାଟି ଭାରତର ଗୃହ ଏବଂ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟକୁ ପଠାଯାଇଛି।
ବର୍ତ୍ତମାନ କ’ଣ ନିୟମ ରହିଛି?
ବର୍ତ୍ତମାନର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁଯାୟୀ, ନେପାଳୀ ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ ବିମାନ କିମ୍ବା ସଡ଼କ ପଥରେ ଭାରତରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ସମୟରେ ବୈଧ ପାସପୋର୍ଟ କିମ୍ବା ମୂଳ ନାଗରିକତା ପ୍ରମାଣପତ୍ର ଦେଖାଇବାକୁ ପଡ଼ୁଛି। ସେହିପରି ଭାରତୀୟ ନାଗରିକଙ୍କୁ ନେପାଳ ଯିବା ପାଇଁ ପାସପୋର୍ଟ କିମ୍ବା ମୂଳ ଫଟୋ ଭୋଟର ପରିଚୟପତ୍ର ଉପସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ହୁଏ।
କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ NID?
ନେପାଳ ସରକାର ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ ପୁରୁଣା କାଗଜ ନାଗରିକତା ପ୍ରମାଣପତ୍ରକୁ ବଦଳାଇ ବାୟୋମେଟ୍ରିକ୍ NIDକୁ ପ୍ରାଥମିକ ପରିଚୟପତ୍ର ଭାବେ ଲାଗୁ କରୁଛନ୍ତି। ବ୍ୟାଙ୍କ ଖାତା ଖୋଲିବା, ପାସପୋର୍ଟ ପାଇବା, ଜମି ପଞ୍ଜୀକରଣ ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ସରକାରୀ ସେବାରେ ଏହି କାର୍ଡକୁ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରାଯାଉଛି।
ଏହି ବାୟୋମେଟ୍ରିକ୍ ପରିଚୟପତ୍ରରେ ନାଗରିକଙ୍କ ଆଙ୍ଗୁଠି ଚିହ୍ନ, ଡିଜିଟାଲ୍ ଫଟୋ ଏବଂ ଆଇରିସ୍ ସ୍କାନ୍ ସଂରକ୍ଷିତ ରହୁଛି। ନେପାଳ ସରକାରଙ୍କ ମତରେ ଏହା ଠକେଇ ରୋକିବା ସହ ପରିଚୟ ଯାଞ୍ଚକୁ ଅଧିକ ସୁରକ୍ଷିତ ଓ ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟ କରିବ।
ସୀମାରେ ପ୍ରବାସ ପ୍ରକ୍ରିୟା ହେବ ଅଧିକ ସ୍ୱଚ୍ଛ
ଭାରତ ଓ ନେପାଳ ମଧ୍ୟରେ ଭିସାମୁକ୍ତ ଯାତ୍ରା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥଳ ସୀମା ଦେଇ ଯାତ୍ରା କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ସଠିକ୍ ତଥ୍ୟ ସଂରକ୍ଷଣ ଏବେ ମଧ୍ୟ ଏକ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ରହିଛି। ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଲେ ସୀମା ପାର କରୁଥିବା ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ଏକ ସୁବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଡିଜିଟାଲ୍ ଡାଟାବେସ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇପାରିବ, ଯାହା ସୁରକ୍ଷା ଏଜେନ୍ସିଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସହାୟକ ହେବ।
୪୫ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କୁ ମିଳିଛି NID
ନେପାଳରେ ୨୦୦୯ ମସିହାରେ ପାଇଲଟ୍ ପ୍ରକଳ୍ପ ଭାବେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଏହି NID ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୪୫ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ନାଗରିକଙ୍କୁ ବାୟୋମେଟ୍ରିକ୍ କାର୍ଡ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି। ସେହିପରି ୨ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ଆବେଦନ ପ୍ରକ୍ରିୟାଧୀନ ରହିଛି।
ନେପାଳ ସରକାରଙ୍କ ଆକଳନ ଅନୁଯାୟୀ, ଗତ ବର୍ଷ ପ୍ରାୟ ଦେଢ଼ ଲକ୍ଷ ନେପାଳୀ ନାଗରିକ ବିମାନ ଯୋଗେ ଭାରତ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ। ସଡ଼କ ପଥରେ ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଏହାଠାରୁ ବହୁଗୁଣ ଅଧିକ। ତେଣୁ ଭାରତ ଯଦି NIDକୁ ବୈଧ ଯାତ୍ରା ପରିଚୟପତ୍ର ଭାବେ ସ୍ୱୀକୃତି ଦିଏ, ତେବେ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିଦିନ ଯାତାୟାତ କରୁଥିବା ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲୋକ ସିଧାସଳଖ ଉପକୃତ ହୋଇପାରିବେ।




