ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ସଂସ୍ଥା (ଇସ୍ରୋ)ର ଗଗନଯାନ, ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୩ ଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମିଶନରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ବହୁ ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କ ଇସ୍ତଫା ମହାକାଶ ବିଭାଗର ଚିନ୍ତା ବଢ଼ାଇଛି। ସୂତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ, ଗତ କିଛି ମାସ ମଧ୍ୟରେ ୧୦୦ରୁ ଅଧିକ ବୈଜ୍ଞାନିକ ସଂସ୍ଥା ଛାଡ଼ିଥିବା ବେଳେ, ଏହି ପ୍ରବୃତ୍ତିକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ମହାକାଶ ବିଭାଗ ଇସ୍ତଫା ଓ ସ୍ୱେଚ୍ଛାକୃତ ଅବସର (VRS) ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ନିୟମକୁ ଅଧିକ କଠୋର କରିଛି।
ଜୁଲାଇ ୧୪ରେ ଜାରି ହୋଇଥିବା ନୂଆ ବିଭାଗୀୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ, ଗଗନଯାନ ସମେତ ଜାତୀୟ ଗୁରୁତ୍ୱର ମିଶନରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କ ଇସ୍ତଫାକୁ ଆଉ ସମ୍ପୃକ୍ତ କେନ୍ଦ୍ରର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଏକାକୀ ଅନୁମୋଦନ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ଏବେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକଙ୍କ ସୁପାରିସ ସହିତ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ପାଇଁ ମାମଲାକୁ ମହାକାଶ ବିଭାଗ ନିକଟକୁ ପଠାଇବାକୁ ପଡ଼ିବ।
ଗଣମାଧ୍ୟମ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଇସ୍ତଫା ଦେଇଥିବା ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ୧୦୦ରୁ ୧୨୦ ମଧ୍ୟରେ ରହିପାରେ। ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ୟୁ.ଆର୍. ରାଓ ସାଟେଲାଇଟ ସେଣ୍ଟର (URSC)ରୁ ପ୍ରାୟ ୮୦ ଜଣ ଏବଂ ବିକ୍ରମ ସାରାଭାଇ ସ୍ପେସ୍ ସେଣ୍ଟର (VSSC)ରୁ ଅତିକମରେ ୨୦ ଜଣ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଚାକିରି ଛାଡ଼ିଛନ୍ତି। ଏହା ସହ ଅନେକ ଇସ୍ତଫା ଆବେଦନ ବିଚାରାଧୀନ ଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି।
ଇସ୍ତଫା ଦେଇଥିବା ପ୍ରମୁଖ ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏଲଭିଏମ୍-୩ ପ୍ରକଳ୍ପର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଭିକ୍ଟର ଯୋଶେଫ, ସ୍ପାଡେକ୍ସ ମିଶନର ପ୍ରକଳ୍ପ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୩ ମିଶନର ସିମୁଲେସନ୍ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ମ୍ୟାନେଜର ଆଦିତ୍ୟ ରାଲାପଲ୍ଲୀଙ୍କ ନାମ ରହିଛି। ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୩ର ସଫଳ ଅବତରଣ ପାଇଁ ତାଙ୍କ ଦଳ ଲକ୍ଷାଧିକ ସିମୁଲେସନ୍ ପରୀକ୍ଷା କରି ବିଶାଳ ପରିମାଣର ତଥ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲା।
ଇସ୍ରୋ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଭି. ନାରାୟଣନ ଏହି ଇସ୍ତଫା ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ସ୍ୱୀକାର କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ, ସଂସ୍ଥା ଏହି ପରିସ୍ଥିତିର ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛି। କୌଣସି ରଣନୀତିକ କିମ୍ବା ଜାତୀୟ ମହତ୍ୱର ପ୍ରକଳ୍ପ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ନ ହେଉ, ସେଥିପାଇଁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦାୟିତ୍ୱ ପାଇଁ ବିକଳ୍ପ ନେତୃତ୍ୱ ପ୍ରସ୍ତୁତ ରଖିବା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଉଛି।
ବର୍ତ୍ତମାନ ଇସ୍ରୋରେ ୧୪,୬୦୦ରୁ ଅଧିକ କର୍ମଚାରୀ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଅଛନ୍ତି। ୟୁଆରଏସ୍ସିରେ ୧,୩୩୯ ଏବଂ ଭିଏସ୍ଏସ୍ସିରେ ୪,୫୭୭ ଜଣ କର୍ମଚାରୀ ରହିଛନ୍ତି। ତେବେ ଇସ୍ରୋରୁ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ଇସ୍ତଫା ନୂଆ ଘଟଣା ନୁହେଁ। ୨୦୧୨ରୁ ୨୦୨୪ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରାୟ ୭୦୦ ଜଣ କର୍ମଚାରୀ ସଂସ୍ଥା ଛାଡ଼ିଥିବା ତଥ୍ୟ ରହିଛି।
ଏପଟେ, ଇସ୍ରୋର ୨୦୨୫-୨୬ ବାର୍ଷିକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ପ୍ରାୟ ୧,୦୫୦ ବୈଜ୍ଞାନିକ, ବୈଷୟିକ ଓ ପ୍ରଶାସନିକ ପଦବୀ ପୂରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଚାଲିଛି। ଗତବର୍ଷର କ୍ୟାଡର ସମୀକ୍ଷାରେ ୪୬୬ଟି ପ୍ରକଳ୍ପ ପଦବୀକୁ ସ୍ଥାୟୀ କରାଯାଇଥିବା ସହ ପ୍ରାୟ ୪୬୦ଟି ଉଚ୍ଚ ପଦବୀ ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଛି। ତେବେ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମତରେ, ଜାତୀୟ ମହାକାଶ ମିଶନରେ ଦୀର୍ଘ ଅଭିଜ୍ଞତା ଥିବା ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କ ସ୍ଥାନ ପୂରଣ କେବଳ ନୂତନ ନିଯୁକ୍ତି ମାଧ୍ୟମରେ ସହଜରେ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।