ବାହୁଡ଼ା ଯାତ୍ରା ପ୍ରସ୍ତୁତି: ଆଜି ତିନି ରଥର ହେବ ‘ଦକ୍ଷିଣ ମୋଡ଼’

ପୁରୀ: ପବିତ୍ର ରଥଯାତ୍ରା ଅଧାବାଟରେ ପହଞ୍ଚିଥିବା ବେଳେ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ପ୍ରଶାସନ ଓ ନୀତିକାନ୍ତି ପ୍ରଶାସନ ପକ୍ଷରୁ ମହାପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ, ବଡ଼ଠାକୁର ଶ୍ରୀବଳଭଦ୍ର ଓ ଦେବୀ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ପବିତ୍ର ବାହୁଡ଼ା ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଇଛି। ଏହି ଅଭିନବ ପରମ୍ପରାର ଅଂଶସ୍ୱରୂପ ଆଜି ଚତୁର୍ଦ୍ଧାମୂର୍ତ୍ତିଙ୍କ ତିନି ମହାନ ରଥ ନନ୍ଦିଘୋଷ, ତାଳଧ୍ୱଜ ଓ ଦର୍ପଦଳନର ‘ଦକ୍ଷିଣ ମୋଡ଼’ କାର୍ଯ୍ୟସୂଚୀ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବ।

ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ତିନି ରଥ ଗୁଣ୍ଡିଚା ମନ୍ଦିର ସମ୍ମୁଖ ଶରଧାବାଲିରେ ଉତ୍ତରମୁଖୀ ହୋଇ ରହିଛନ୍ତି। ବାହୁଡ଼ା ବିଜେ ପାଇଁ ରଥଗୁଡ଼ିକୁ ଦକ୍ଷିଣମୁଖୀ କରି ରଖାଯିବାର ପାରମ୍ପରିକ ବିଧି ରହିଛି।

‘ଆଜ୍ଞାମାଳ’ ବିଜେ ପରେ ଆରମ୍ଭ ହେବ ରଥ ମୋଡ଼

ଗୁଣ୍ଡିଚା ମନ୍ଦିରରୁ ଶ୍ରୀଜୀଉମାନଙ୍କ ପବିତ୍ର ‘ଆଜ୍ଞାମାଳ’ ରଥ ନିକଟକୁ ଅଣାଯିବା ପରେ ଏହି ସେବା ଆରମ୍ଭ ହେବ। ଆଜ୍ଞାମାଳ ବିଜେ ହେବା ପରେ ନିଶ୍ଚିତ ଶୃଙ୍ଖଳିତ କ୍ରମ ଅନୁସାରେ ରଥ ମୋଡ଼ାଯିବ:

• ପ୍ରଥମେ: ଦେବୀ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ଦର୍ପଦଳନ ରଥ
• ଦ୍ୱିତୀୟରେ: ପ୍ରଭୁ ବଳଭଦ୍ରଙ୍କ ତାଳଧ୍ୱଜ ରଥ
• ଶେଷରେ: ମହାପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ନନ୍ଦିଘୋଷ ରଥ

ଶ୍ରୀଗୁଣ୍ଡିଚା ମନ୍ଦିରରେ ଆଗମନ ପରଠାରୁ ତିନି ଠାକୁର ଆଡ଼ପ ମଣ୍ଡପରେ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ ଦେଉଛନ୍ତି। ଦକ୍ଷିଣ ମୋଡ଼ ନୀତି ସମ୍ପନ୍ନ ହେବା ପରେ ଆଡ଼ପ ମଣ୍ଡପରେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରହସ ବିଜେ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବ।

ସମ୍ପନ୍ନ ହେଲା ପବିତ୍ର ‘ହେରାପଞ୍ଚମୀ’ ନୀତି

ଅନ୍ୟପଟେ, ସୋମବାର ରଥଯାତ୍ରାର ପଞ୍ଚମ ଦିନରେ ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ରରେ ପବିତ୍ର ‘ହେରାପଞ୍ଚମୀ’ ନୀତି ନିଷ୍ଠାର ସହ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଯାଇଛି। ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ଏକାକୀ ଛାଡ଼ି ମହାପ୍ରଭୁ ଗୁଣ୍ଡିଚା ଜାତ୍ରାରେ ଆସିଥିବାରୁ ଅଭିମାନ କରି ମା’ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ଗୁଣ୍ଡିଚା ମନ୍ଦିରକୁ ବିଜେ କରିଥିଲେ। ସେଠାରେ ସେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ନନ୍ଦିଘୋଷ ରଥର ଏକ କାଠପଟା ଭାଙ୍ଗି ଆପଣାର କ୍ରୋଧ ଓ ଅଭିମାନ ପ୍ରକାଶ କରିବା ସହ ପୁନର୍ବାର ୧୨ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରକୁ ବାହୁଡ଼ି ଯାଇଥିଲେ।

ଏହି ସାଂସ୍କୃତିକ ଓ ଭାବପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂପର୍କର ଅନନ୍ୟ ନୀତିକୁ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ କରିବା ପାଇଁ ଗୁଣ୍ଡିଚା ମନ୍ଦିର ଓ ଶରଧାବାଲିଠାରେ ହଜାର ହଜାର ଭକ୍ତଙ୍କ ସମାଗମ ହୋଇଥିଲା। ରଥଯାତ୍ରା ମହୋତ୍ସବର ଏହି ହେରାପଞ୍ଚମୀ ପର୍ବ ସବୁଠାରୁ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଓ ଭାବପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଧ୍ୟାୟ ଭାବେ ଗଣ୍ୟ ହୋଇଥାଏ।