ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତ ସୀମା ନିକଟରେ ତିବ୍ବତ ଅଞ୍ଚଳର ୟାର୍ଲୁଙ୍ଗ ସାଙ୍ଗପୋ ନଦୀ ଉପରେ ଚୀନ୍ ଏକ ବୃହତ୍ ଜଳବିଦ୍ୟୁତ୍ ଡ୍ୟାମ୍ ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିଥିବା ଖବର ମଧ୍ୟରେ ଭାରତର ଚିନ୍ତା ବଢ଼ିଛି। ଏହି ନଦୀ ଭାରତକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପରେ ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶରେ ସିଆଙ୍ଗ ଏବଂ ପରେ ଆସାମରେ ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର ନାମରେ ପରିଚିତ ହୁଏ। ଏହିକାରଣରୁ ଉପରମୁଣ୍ଡରେ ହେଉଥିବା ଯେକୌଣସି ବଡ଼ ପ୍ରକଳ୍ପ ଭାରତ ପାଇଁ କୌଶଳଗତ ଓ ପରିବେଶଗତ ଭାବେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।
ଗୁଇନ୍ଦା ତଥ୍ୟ ଓ ଉପଗ୍ରହ ଚିତ୍ର ଅନୁସାରେ, ଗତ କିଛି ମାସ ଧରି ଏହି ମେଗା ପ୍ରକଳ୍ପର କାମ ଗତି ପାଇଛି। ଏହା ବିଶ୍ୱର ସବୁଠୁ ବଡ଼ ଜଳବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରକଳ୍ପମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି।
ଭାରତର ଚିନ୍ତାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ହେଉଛି ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର କେବଳ ଏକ ନଦୀ ନୁହେଁ, ବରଂ ପୂର୍ବ ଓ ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଭାରତର ଜଳ, କୃଷି ଓ ଜୀବିକାର ପ୍ରମୁଖ ଆଧାର। ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମତରେ, ଏଭଳି ବୃହତ୍ ଡ୍ୟାମ୍ ନଦୀର ସ୍ୱାଭାବିକ ପ୍ରବାହକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ। ଏଥିସହ ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ, ପଟୁ ପରିବହନ, ଜୈବ ବିବିଧତା ଓ ବନ୍ୟାର ଧାରାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି।
ସୁରକ୍ଷା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ସହ ଦେଖାଯାଉଛି। କାରଣ ଉପରମୁଣ୍ଡରେ ବଡ଼ ଡ୍ୟାମ୍ ଥିଲେ ଜଳ ପ୍ରବାହ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାର କ୍ଷମତା ବଢ଼ିଥାଏ, ଯାହା କୌଣସି ସୀମା ବିବାଦ କିମ୍ବା ଜଳ ସମ୍ପଦ ସଂପର୍କିତ ଚାପ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ।
ଭାରତ ସରକାର ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଚୀନ୍ ସହ କୂଟନୈତିକ ସ୍ତରରେ ଆଲୋଚନା ଜାରି ରଖିଛନ୍ତି। ସେହିସହିତ ତଳିଆ ଅଞ୍ଚଳର ସ୍ୱାର୍ଥ ସୁରକ୍ଷା, ଜଳ ନିରୀକ୍ଷଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ଏବଂ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପ୍ରଭାବ ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତିକୁ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଉଛି।
ଭାରତ ପାଇଁ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ କେବଳ ଜଳବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରସଙ୍ଗ ନୁହେଁ, ବରଂ ଜଳ ସୁରକ୍ଷା, ପରିବେଶ ଓ ଭୂ-ରାଜନୈତିକ ସନ୍ତୁଳନ ସହ ଜଡିତ ଏକ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି।