ଖୋର୍ଦ୍ଧା: ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରାଚୀନ ତଥା ସବୁଠାରୁ ଜନପ୍ରିୟ ଶକ୍ତିପୀଠଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ କଟକ ଜିଲ୍ଲା ବାଙ୍କୀର ମା’ ଚର୍ଚ୍ଚିକା ଅନ୍ୟତମ। ମହାନଦୀ କୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ରୁଚିକା ପାହାଡ଼ ଉପରେ ମା’ ଚର୍ଚ୍ଚିକା ବିରାଜମାନ କରିଛନ୍ତି। ଅଷ୍ଟଭୁଜା ବିଶିଷ୍ଟା ମା’ ଚର୍ଚ୍ଚିକା ହେଉଛନ୍ତି ମା’ ଦୁର୍ଗାଙ୍କର ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସ୍ୱରୂପ, ଯାହାଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପାରମ୍ପରିକ ତନ୍ତ୍ର ରୀତିନୀତି ଅନୁଯାୟୀ ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା କରାଯାଏ।
ଇତିହାସ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ମନ୍ଦିର ନବମ କିମ୍ବା ଦଶମ ଶତାବ୍ଦୀରେ ସୋମବଂଶୀ ରାଜତ୍ୱ ସମୟରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଥିଲା। ସେହି ସମୟରୁ ଏହି ପୀଠ ଓଡ଼ିଶାରେ ଶକ୍ତି ସାଧନା ଏବଂ ତାନ୍ତ୍ରିକ ଉପାସନାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ କେନ୍ଦ୍ର ଭାବେ ସାରା ରାଜ୍ୟରେ ଜଣାଶୁଣା।
ମା’ ଚର୍ଚ୍ଚିକାଙ୍କ ପଥର ନିର୍ମିତ ପ୍ରତିମା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଏବଂ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଭାବନା ଜାଗ୍ରତ କରେ। ମା’ ଏକ ଶବ (ମୃତଦେହ) ଉପରେ ବିରାଜମାନ କରିଛନ୍ତି। ମା’ଙ୍କ ଗଳାରେ ନରମୁଣ୍ଡ ମାଳା ଶୋଭା ପାଉଥିବା ବେଳେ ତାଙ୍କ ଆଠଟି ହାତରେ ବିଭିନ୍ନ ପାରମ୍ପରିକ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ରହିଛି, ଯାହା ଅଦ୍ଭୁତ ଶକ୍ତିର ପ୍ରତୀକ ଅଟେ।
ପ୍ରତିବର୍ଷ ଶାରଦୀୟ ଦୁର୍ଗାପୂଜା ସମୟରେ ଏହି ପୀଠରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁଙ୍କ ପ୍ରବଳ ଭିଡ଼ ଜମିଥାଏ। ବିଶେଷ କରି ମହାଷ୍ଟମୀ ଏବଂ ନବମୀ ତିଥିରେ ମା’ଙ୍କର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ନୀତିକାନ୍ତି, ଭୋଗ ଏବଂ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଅଳଙ୍କାର ବେଶ (ବେଢ଼ା ପରିକ୍ରମା) ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ କୁମାର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ବେଶ୍ ଆଡମ୍ବର ସହକାରେ ପାଳନ କରାଯାଏ।
ଏକ ଛୋଟ ପାହାଡ଼ (ରୁଚିକା ପାହାଡ଼) ଉପରେ ମନ୍ଦିରଟି ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇଥିବାରୁ ଏଠାରୁ ଚାରିପାଖର ସବୁଜିମା ଏବଂ ନିକଟରେ ବହିଯାଉଥିବା ମହାନଦୀର ଦୃଶ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମନୋରମ ଦେଖାଯାଏ। ଏହି ସ୍ଥାନ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଶାନ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରିବା ସହ ଭକ୍ତ ଓ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନଙ୍କୁ ପ୍ରକୃତିର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟରେ ବିମୋହିତ କରିଥାଏ।
ଏକ ଛୋଟ ପାହାଡ଼ (ରୁଚିକା ପାହାଡ଼) ଉପରେ ମନ୍ଦିରଟି ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇଥିବାରୁ ଏଠାରୁ ଚାରିପାଖର ସବୁଜିମା ଏବଂ ନିକଟରେ ବହିଯାଉଥିବା ମହାନଦୀର ଦୃଶ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମନୋରମ ଦେଖାଯାଏ। ଏହି ସ୍ଥାନ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଶାନ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରିବା ସହ ଭକ୍ତ ଓ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନଙ୍କୁ ପ୍ରକୃତିର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟରେ ବିମୋହିତ କରିଥାଏ।